ميز تخصصي ارتباطات با موضوع بررسي نحوه تعامل مالي دولت با مطبوعات با حضور تعدادي از كارشناسان و صاحبنظران حوزه ارتباطات به همت مركز همانديشي استادان و نخبگان دانشگاهي وابسته به نهاد نمايندگي مقام معظم رهبري برگزار شد.

در ابتداي اين نشست دكتر مهدي منتظرقائم، عضو هيات علمي دانشگاه تهران و دبير جلسه با اشاره به موضوع نشست به دو ديدگاه حمايت دولت و عدم حمايت آن از مطبوعات پرداخت و گفت: با يك نگاه كلي ميتوان گفت كه هيچ كدام از اين دو بهطور مطلق درست نيست و بايد وضعي ايجاد شود كه دولت ضمن اينكه با ضوابط روشن به كل مطبوعات كمك ميكند اين مكانيسيم در عين حال منجر به برقراري عدالت شود.
وي با آسيبشناسي مشكلات موجود در مقوله كمك دولت به مطبوعات، نقص قوانين در اين زمينه را يادآور شد، گفت: ما در كشورمان ضمن اينكه با اشكالاتي در قوانين حمايتي مواجه هستيم كفايت و وضوح قانوني در اينباره نداريم ضمن اينكه مكانيسم اجرايي قوانين را هم بهدرستي شاهد نيستيم.
اين استاد دانشگاه، آزادي مطبوعات و برقراري عدالت در مورد آنها را دو مؤلفه ملازم در اين زمينه دانست و تاكيد كرد: نه تنها نبايد به نام آزادي مطبوعات به عدم مداخله دولت حكم كنيم و با نام عدالت و برابري اخلاقي نيز هم آزادي را از آنها سلب كرد.
منتظرقائم با ارائه دو راهكار كوتاهمدت و بلندمدت براي حل مساله گفت: راه حل كوتاهمدت در واقع در جهت جلوگيري از تعميق بحران است و راه حل بلندمدت هم در طول زمان بايد با انجام تحقيقات و مطالعات نهايي شده و اجرا شود.
وي در پايان به شفافيت مسئولان در گفتار، رفتار و عمل به عنوان مقدمه براي راه حل كوتاهمدت و عاجل تاكيد كرد.
در ادامه نشست، دكتر اميد علي مسعودي عضو هيات علمي دانشگاه سوره با بيان مقدمهاي به نحوه كمك و حمايت دولت به مطبوعات در كشورهاي مختلف پرداخت و گفت: بايد بررسي شود كه آيا كمك دولت به مطبوعات ميتواند زمينه رقابت ايجاد كند و شكوفايي و توسعه مطبوعات را باعث شود يا خير.
وي در همين زمينه به دو ديدگاه موجود اشاره كرد و افزود: ديدگاه اول حمايت دولت از مطبوعات را موجب تحقق سند چشم انداز ميداند، در حاليكه ديدگاه دوم اين حمايتها را عامل بازدارنده اقتصاد كشور تلقي ميكند.
مسعودي با انتقاد از دولت مبني بر حمايت مفرط از مطبوعات دولتي خاطرنشان كرد: وقتي دولت روزنامههايي را با سرمايهگذاري زياد و نگرش غيركارشناسي راه مياندازد، بخش خصوصي در مقابل اين مطبوعات لاغر و ضعيف ميشود و بنابراين نميتوانيم در اين فضا شاهد مطبوعات مستقل باشيم.
اين استاد دانشگاه با تاكيد بر اينكه دولت بايد ازتمامي روزنامهها عادلانه حمايت كند، گفت: رقابت واقعي بين مطبوعات در شرايط برابر محقق ميشود و اين در حالي است كه در حال حاضر با وجود حمايت نادرست دولت از مطبوعات شاهد رقابت ناعادلانهاي هستيم.
وي در همين زمينه الگوي نادرست توزيع كاغذ از سوي دولت بين مطبوعات را يادآور شد و تصريح كرد: اين حمايت ناعادلانه باعث شده برخي مدير مسئولان روزنامهها براي تامين حقوق زير مجموعه خود، حواله كاغذ را بعضاً با مبلغ كم بفروشند.
وي در پايان راهاندازي يك تشكل، شامل مديران مسئول روزنامهها براي بيان و حل مشكلات و همچنين كمك دولت به تشكيل اين مجموعه را به عنوان دو راهكار مهم در جهت عادلانهتر كردن حمايت از مطبوعات دانست.
دكتر مهدخت بروجردي نيز از ديگر استادان حاضر در نشست با بررسي سير تاريخي ديدگاه حكومتها به مطبوعات اين مسئله را در ايران و پس از انقلاب مواجه با دولت حداكثري و حداقلي عنوان كرد و گفت: اين درحالي است كه پس از انقلاب دولتها هيچ وقت نخواستند در زمينه مطبوعات نقش حداقلي ايفا كنند.
وي هزينه بالاي اداره يك مطبوعه را يادآور شد و گفت: برخي از مديران مسئول مطبوعات كه نفوذ بيشتري دارند با رايزنيهاي مختلف، تيراژ روزنامه خود را به سازمانها و نهادها پيشفروش ميكنند تا بتوانند بخشي از هزينه مورد نياز خود را تامين كنند.
عضو هيات علمي دانشگاه علامه طباطبايي با اشاره به سفرهاي استاني و ماموريتي خبرنگاران و اهداي هديههاي مختلف روابط عموميهاي نهادها به خبرنگاران گفت: در صورتي كه اين موارد را بپذيريم بايد اذعان كنيم كه اينها مجموعه عواملي هستند كه نوع رابطه مالي دولت با مطبوعات را تعيين ميكند.
بروجردي با ارائه نتايج يك تحقيق انجام شده بين سه گروه روزنامهنگار اصلاحطلب، اصولگرا و ميانهرو گفت: در جواب يكي از سؤالات مبني بر اينكه «نظرتان در مورد سوبسيدهاي مطبوعات چيست؟» برخي از اين افراد معتقد به لزوم حمايت دولت از مطبوعات بودند و گروهي نيز اعلام كردهاند كه با حمايت دولت از مطبوعات مخالفند.
عضو هيات علمي دانشگاه علامه طباطبايي اهداي هدايا به خبرگزاريها و خبرنگاران در جشنواره رسانهها را باج دادن غيرمستقيم به رسانهها دانست و گفت: رسانهها بايد ناظر بر قدرت و ثروت حاكميت باشند و اگر دستاندركاران مطبوعات چنين هدايايي دريافت كنند چگونه ميتوان قدرت و ثروت را به چالش بكشند؟
دكتر قدرت الله رحماني، عضو هيات علمي دانشگاه امام صادق(ع) نيز با بيان مطالبي به بررسي نحوه حمايت دولت از مطبوعات از منظر حقوقي پرداخت.
وي با بيان اينكه در اين زمينه با دو واژه تعيين حق و تضمين حق روبرو هستيم، گفت: در مورد تضمين حق، قانون اساسي به اندازه كافي در اين زمينه غني است و اين درحالي است كه تضمين حق يا همان ضمانت اجرايي اين حقوق مغفول مانده است.
عضو هيات علمي دانشگاه امام صادق(ع) به بيان ويژگيهاي اقتصاد دولتي و خصوصي پرداخت و گفت: در اقتصاد دولتي همه چيز در اختيار دولت است و هر طور كه بخواهد به مطبوعات كمك ميكند.
اين استاد دانشگاه در همين زمينه به كمكهاي مالي بيضابطه وزارت ارشاد به مطبوعات اشاره و تصريح كرد: متاسفانه اين وزارتخانه براساس مدلهاي پنهاني كه در هيچ جايي نوشته نشده به طور ناعادلانه و دل بخواهي به هر كدام از مطبوعات كمك ميكند.
رحماني با بيان اينكه هماكنون در كشورمان شاهد گذر از اقتصاد دولتي به خصوصي هستيم، گفت: با بررسي وضعيت اقتصاد فعلي در كشور و توجه به اين دوره گذرا بايد بگوييم فعلاً كشور ما داراي يك اقتصاد خصوصي-دولتي است يعني تركيبي از خصوصي و دولتي.
وي با اعتقاد به اينكه در حال حاضر همه چيز در دست دولت است، گفت: ما احتياج به تضمينهاي حقوقي داريم كه با دقت تمام عمل كند؛ البته تا آن شرايط فاصله زيادي داريم.
اين استاد دانشگاه در پايان خصوصي سازي در كشور را داراي يك فرآيند دانست و گفت: متاسفانه رسانه و مطبوعات در ته صف خصوصي سازي قرار گرفتهاند.